కృష్ణా పరీవాహకంలో కరువు ఛాయలు.. జలాశయాల్లో నీటి కొరత

కృష్ణా పరీవాహక ప్రాంతంలో ఈ ఏడాది నీటి లభ్యత తీవ్రంగా తగ్గింది. శ్రీశైలం, తుంగభద్ర జలాశయాలకు ఆశించిన స్థాయిలో ప్రవాహాలు చేరకపోవడంతో సాగునీటి ప్రణాళికలు దెబ్బతిన్నాయి. ముఖ్యంగా రాయలసీమ ప్రాంతంలో సాగు, తాగునీటి అవసరాలకు కీలకమైన ఈ రెండు జలాశయాల్లో ప్రస్తుతం అందుబాటులో ఉన్న నీటిని అత్యంత జాగ్రత్తగా వినియోగించాల్సిన పరిస్థితి నెలకొంది.

శ్రీశైలం జలాశయానికి గత నాలుగు దశాబ్దాల్లో అత్యల్ప స్థాయి ప్రవాహాలు నమోదైన సందర్భాల్లో ఇది నాలుగోసారి. సాధారణంగా తుంగభద్ర జలాశయం నిండిన తర్వాత గేట్లు ఎత్తి దిగువకు విడుదల చేసే నీరు శ్రీశైలానికి చేరుతుంది. అయితే ఈ ఏడాది తుంగభద్ర ఒక్కసారి కూడా పూర్తిగా నిండకపోవడంతో శ్రీశైలానికీ ఆశించిన స్థాయిలో వరద ప్రవాహం రాలేదు.

తుంగభద్రకు ఈ నీటి సంవత్సరంలో 183.22 టీఎంసీల ప్రవాహం రావాల్సి ఉండగా ఇప్పటివరకు సుమారు 110 టీఎంసీలు మాత్రమే వచ్చాయి. మరో 4 టీఎంసీల వరకు వచ్చే అవకాశం ఉందని అంచనా వేస్తున్నారు. దీంతో దాదాపు 69 టీఎంసీల లోటు ఏర్పడినట్లు లెక్కలు చెబుతున్నాయి. ఫలితంగా తుంగభద్ర ఎల్‌ఎల్‌సీ, హెచ్‌ఎల్‌సీ పరిధిలోని భారీ ఆయకట్టులో సాధారణ సాగు సాధ్యం కాలేదు.

కర్నూలు-కడప కాలువ కింద 2,65,628 ఎకరాలు, తెలుగుగంగ కింద స్థిరీకరించిన 1,14,500 ఎకరాల ఆయకట్టుకు కూడా నీటి లభ్యతపై తీవ్ర ప్రభావం పడింది. శ్రీశైలం కుడిగట్టు కాలువ, హంద్రీనీవా పరిధిలోనూ సాగుకు అనుకూల పరిస్థితులు కనిపించలేదు. శ్రీశైలం నుంచి సాగర్‌కు చేరుతున్న నీటి పరిమాణం కూడా పరిమితంగానే ఉంది.

మరోవైపు రాయలసీమలో భూగర్భజలాలు కూడా గణనీయంగా పడిపోతుండటంతో ఆరుతడి పంటలకు సైతం నీటి లభ్యత ప్రశ్నార్థకంగా మారింది. ప్రభుత్వం కూడా అధికారికంగా పెద్దఎత్తున సాగును ప్రోత్సహించకుండా తాగునీటి అవసరాలకు ప్రాధాన్యం ఇస్తోంది. వచ్చే ఏడాది జూన్‌ వరకు జలాశయాల్లో ఉన్న నీటిని తాగునీటి అవసరాల కోసం కాపాడుకునేలా ప్రణాళికలు రూపొందిస్తున్నారు.

కృష్ణా డెల్టాలో మాత్రం గోదావరి నీటి సాయంతో కొంతమేర సాగు కొనసాగింది. అందుబాటులో ఉన్న ప్రత్యామ్నాయ నీటి వనరులను వినియోగించుకోవడం వల్ల దాదాపు 5 లక్షల ఎకరాల్లో సాగు జరిగినట్లు అంచనా. మొత్తంగా ఈ ఏడాది కృష్ణా పరీవాహకంలో నీటి లభ్యత తగ్గడంతో తాగునీటి భద్రతకు ప్రాధాన్యం.. సాగుకు పరిమిత నీటి వినియోగం అనే పరిస్థితి నెలకొంది.