మనుషుల ఆలోచనలు బుద్ధి అని అంటారు.
బుద్ధికి స్థిరత్వం, ప్రశాంతత లేనప్పుడు ఆలోచనలు అన్ని దిశలలో పరుగులు పెడతాయి, కాంతి కన్నా వేగంగా విహరిస్తాయి. బుద్ధి స్థిరంగా ఉన్నప్పుడు మాత్రమే మనసు నిర్మలంగా, స్థిరంగా ఉంటుంది.
బుద్ధికి స్థిరత్వాన్ని సాధించడానికి మనిషి చేయవలసిన సాధనాలు ఎన్నో ఉన్నాయి. అవి విజయవంతమైతే, బాహ్య ప్రపంచంలో జరిగే సంఘటనలు—even ఎంత ముఖ్యమైనవైనా—మన బుద్ధిని ప్రభావితం చేయలేవు.
మనసులోని సందేహాలు, సమస్యలుగా కనిపించే ఆలోచనలు, నిజానికి ఎక్కువగా నిష్ప్రయోజకమైన వాటి ఫలితాలు మాత్రమే. మనం వాటిని అంతర్మథనంతో పరిష్కరించాలి, కానీ బుద్ధి స్థిరంగా లేకపోతే, సమాధానాల కోసం ఎక్కడ చూసినా ఫలితం రాదు.
ఇది కస్తూరి వానరుడి కథలో పోల్చవచ్చు: అరణ్యంలో కస్తూరి సువాసనలు విని, వాటి మూలాన్ని వెతుకుతుంది. కానీ ఆ సువాసన వాసన తనలోనే ఉన్నదని గ్రహించదు.
అలాగే, స్థిరబుద్ధి లేకపోతే మనిషి కూడా అదే పరిస్థితిలో ఉంటాడు.
- తాబేలు పరిస్థితులకు అనుగుణంగా, అవసరమైతే బాహ్య అవయవాలను లోపలికి తీసుకెళ్లి, అవసరమైతే వెలికి తేలుస్తుంది.
- మనిషి కూడా స్థిరచిత్తంతో, లౌకిక ఉద్రేకాలను, అనుభూతులను నియంత్రించుకోవచ్చు. జ్ఞానేంద్రియాలన్నింటిపై పట్టు సాధించవచ్చు.
స్థిరబుద్ధి లేని మనిషి తన మూలాలను గుర్తించలేడు.
- అహంభావనలు అదుపు తప్పుతాయి.
- ప్రతికూల అనుభవాలను జీర్ణించలేడు.
- తనను విమర్శించే వారిని శత్రువులుగా భావిస్తాడు.
- తల్లిదండ్రులు, గురువులు, స్నేహితులు—even మంచి సూచనలు ఇచ్చినా—అదాన్ని లోపభూయిష్ఠంగా అనుకుంటాడు.
- చిన్న తప్పులను కూడా సరిచేయదు, పెద్ద తప్పులు చేస్తూనే ఉంటాడు, ప్రलोభాలకు లోనవుతుంది.
స్థిరబుద్ధి లక్షణాలు:
- వ్యక్తికి ప్రత్యేక గుర్తింపు తెస్తాయి.
- స్వశక్తిపై నమ్మకం పెరుగుతుంది.
- హనుమంతుడు, భగీరథుడు, అర్జునుడు వంటి మహానుభావులు స్థిరబుద్ధితో గొప్ప కార్యాలను సాధించారు.
- హనుమంతుడు తన బుద్ధికి స్థిరత్వంతో కార్యసాధకుడిగా నిలిచాడు.
- భగీరథుడు గంగను భువికి దింపాడు.
- అర్జునుడు ధనుర్విద్యలో అత్యుత్తమ విజయం సాధించాడు.
వివేకానందులు చెబుతారు: స్థిరబుద్ధితో మనిషి లక్షల మందిని ప్రభావితం చేయగలడు; అది సమాజం కదిలించగల శక్తి అవుతుంది.
స్థిరబుద్ధి లేకపోతే, మనిషి బుద్ధిదోషాలను తొలగించలేడు, ఆధ్యాత్మికతలో, ధ్యానంలో, కర్మయోగంలో ప్రగతిని పొందలేడు.
గీతా బోధన ప్రకారం:
- బుద్ధి నియంత్రణలో నిలిపివేయడం = జ్ఞానం
- స్థిరబుద్ధి అన్ని సాధనాల మూలాధారం
- మనిషిని మోక్షార్హుడిగా మార్చగల సాధనం
మనిషికి బుద్ధిని నియంత్రణలో ఉంచడం ఎంత ముఖ్యమో, కృష్ణుడి మాటలు ఎల్లప్పుడూ గుర్తు చేసుకోవాల్సినవి.




















