భారత్-అమెరికా మధ్య త్వరలో వాణిజ్య ఒప్పందం ఏర్పడే అవకాశం ఉందని అమెరికా అధ్యక్షుడు ట్రంప్ ప్రభుత్వంలోని కీలక అధికారి, యూఎస్ నేషనల్ ఎకనమిక్ కౌన్సిల్ డైరెక్టర్ కెవిన్ హస్సెట్ తెలిపారు. భారత వాణిజ్య శాఖ మంత్రి పీయూశ్ గోయల్ కూడా ఇదే అభిప్రాయాన్ని వ్యక్తం చేశారు. ఇండో-అమెరికన్ చాంబర్ ఆఫ్ కామర్స్ సమావేశంలో మంత్రి పీయూశ్ గోయల్ పేర్కొన్నారు, “భారత్-అమెరికా మధ్య వాణిజ్య ఒప్పందంపై త్వరలో శుభవార్త వింటాం.”
ప్రస్తుత పరిస్థితిలో, అమెరికా 25% అదనపు సుంకం విధించడానికి కారణంగా భారత ఉత్పత్తులపై ప్రభావం ఏర్పడింది, అయితే ‘రష్యా ముడిచమురు’ దిగుమతులు తగ్గినందున ఈ పరిస్థితి కొంత సర్దుబాటు అవుతుంది. రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్ డిసెంబర్ 1 నుండి రష్యా యేతర ముడిచమురు నుంచి ఉత్పత్తులను ఎగుమతించనుంది. ఈ నేపథ్యంలో, ద్వైపాక్షిక వాణిజ్య ఒప్పందం (BTA) తొలి దశపై త్వరలో అధికారిక ప్రకటన రానుందని, ఆ తర్వాత తుది ఒప్పందం ఖరారవుతుందని భావిస్తున్నారు.
ఇప్పటి వరకు 50% మొత్తం సుంకాలు విధించబడ్డాయి – 25% ప్రాథమిక పన్ను, 25% రష్యా ముడిచమురు కారణంగా. చైనా, ఐరోపా దేశాల నుండి వస్తువులు కొనుగోలు జరుగుతున్నప్పటికీ, భారత్ రష్యా చమురును దిగుమతి చేసుకోవడం పై ఆంక్షలు విధించడంతో అమెరికాతో ద్వైపాక్షిక సంబంధాలు కొంచెం ప్రభావితమయ్యాయి. ఈ పరిస్థితేందుకు వ్యూహాత్మక, వాణిజ్య పరంగా లబ్ధి కలిగే విధంగా BTA అవసరమని రెండు దేశాలు గుర్తించాయి.
BTA మొదటి దశకు 5 దఫాల చర్చలు జరిగినట్లు తెలిపారు. ఇటీవల వాణిజ్య శాఖ కార్యదర్శి రాజేష్ అగర్వాల్ అమెరికా వెళ్లి అక్కడి ప్రతినిధులతో సమావేశం చేశారు. అత్యంత ప్రభావిత రంగాలు:
- రెడీమేడ్ దుస్తులు, టెక్స్టైల్స్
- వజ్రాలు, రత్నాభరణాలు
- చేపలు, రొయ్యలు
- తోలు వస్తువులు
- ఇంజినీరింగ్ ఉత్పత్తులు
- వాహన విడిభాగాలు
- కార్పెట్లు, పాదరక్షలు
అదనంగా, 200 రకాల ఆహార వస్తువులపై సుంకాలు తొలగించబడినట్లుగా అధ్యక్షుడు ఎగ్జిక్యూటివ్ ఆర్డర్ ద్వారా ప్రకటించారు. ఇందులో కాఫీ, టీ, పండ్లు, కోకోవా, సుగంధ ద్రవ్యాలు, అరటిపండ్లు, బత్తాయిలు, టమోటా, మాంసం ఉన్నాయి. ఈ చర్య వల్ల భారత ఎగుమతులు 2.5-3 బిలియన్ డాలర్లు (సుమారు ₹22,000-26,400 కోట్లు) విలువైన ఉత్పత్తులకు ఉపశమనం కలుగుతుందని కేంద్ర వాణిజ్య శాఖ అంచనా వేసింది.
అమెరికా భారత్కు అతిపెద్ద వాణిజ్య భాగస్వామి. భారత ఉత్పత్తుల 18% అమెరికాకే చేరతాయి, దిగుమతులలో అమెరికా వాటా 6% పైగా ఉంది. 2030కి రెండు దేశాల మధ్య 500 బిలియన్ డాలర్ల (సుమారు ₹44 లక్షల కోట్లు) వాణిజ్య లక్ష్యాన్ని సాధించాలనే ప్రణాళిక ఉంది.
తొలి దశ ఒప్పందం: భారత ఉత్పత్తులపై విధించిన 50% సుంకాలను తొలగించడం.
రెండో దశ: రెండు దేశాలకు లాభదాయకమైన దీర్ఘకాలిక వ్యాపార ఒప్పందం ఖరారు చేయడం.
ఈ ఒప్పందం కుదిరితే, భారత్-అమెరికా మధ్య వాణిజ్యం మరింత విస్తరిస్తుందని పరిశ్రమ వర్గాలు భావిస్తున్నాయి.
