రైతులకు వరి కోతల తర్వాత కూడా ధాన్యం విక్రయాల్లో ఇబ్బందులు తగ్గడం లేదు. తేమ శాతం 17% లోపు ఉంటే ఏ-గ్రేడ్కు రూ.2,389, కామన్ రకానికి రూ.2,369 మద్దతు ధర పొందగలరు. అయితే తేమ ఎక్కువ అయితే ధర తగ్గుతుంది. దీన్ని నియంత్రించేందుకు రైతులు పగలంతా ధాన్యం ఆరబెట్టడం, సాయంత్రం కుప్పలుగా రక్షించడం చేస్తున్నారు. అకాల వర్షాల భారం దేవుడిపైనే పడుతోంది. రైతుల కష్టాలను తగ్గించేందుకు ప్రభుత్వం ఈ సీజన్లో ప్రయోగాత్మకంగా డ్రైయింగ్ యంత్రాలను అందించింది. రాష్ట్రంలో 192 మార్కెట్ కమిటీలు ఉన్నాయి, వాటిలో ఉమ్మడి జిల్లాల్లో పెద్ద మార్కెట్ యార్డుల కోసం 2–4 యంత్రాలు అందించాయి. అయితే చాలావరకు వీటి వినియోగం సరిగా రాలేదు.
రాజన్న సిరిసిల్ల జిల్లా వట్టెంల కొనుగోలు కేంద్రంలో ఇటీవల యంత్ర పనితీరుపై రైతులకు అవగాహన కల్పించారు. యంత్రం ట్రాక్టర్ ఇంజిన్తో నడపాలి. పైపును ధాన్యం కుప్పపై ఉంచితే, ధాన్యం డ్రైయర్లోకి చేరుతుంది. ముందే ఉష్ణోగ్రతను సెట్ చేసి, తేమ శాతం తగ్గిన తర్వాత మూడు గంటల్లో 25 క్వింటాళ్ల ధాన్యం బయటకు వస్తుంది. దీనికి 15 లీటర్ల డీజిల్ ఖర్చు వస్తుంది, దాదాపు రూ.1,500, ఇది రైతు భరిస్తారు. ట్రాక్టర్ లేకపోతే అద్దెకు తీసుకోవాలి. తేమ 30% అయినా డ్రైయర్ ఆరబెడుతుంది; తేమ ఎక్కువ అయితే సమయం, ఖర్చు రెండూ పెరుగుతాయి.
నిపుణులు సూచిస్తున్నట్లు, ట్రాక్టర్ సాయంతో నడిచే యంత్రాన్ని నేరుగా వ్యవసాయ క్షేత్రంలో వాడితే కేంద్రాలకు తీసుకెళ్లాల్సిన అవసరం తగ్గుతుంది. అవసరమైతే క్షేత్ర స్థాయిలో తూకాలు వేసి రైస్ మిల్లులకు తరలించే ఏర్పాట్లు చేయవచ్చు. విద్యుత్ ఇంజిన్తో నడిచే యంత్రాలు రైతుల ఖర్చును తగ్గిస్తాయి. ధాన్యంలో తాళాలు, చెత్త కణాలను శుద్ధి చేయడానికి వేర్వేరు యంత్రాలు వినియోగిస్తే, కొద్దిపాటి మార్పులతో ఈ అధునాతన యంత్రం ఒకటే పనికి వస్తుంది.
ప్రతి డ్రైయింగ్ యంత్రం సామర్థ్యాన్ని బట్టి రూ.14–17 లక్షలతో ప్రభుత్వం కొనుగోలు చేసింది. ఉమ్మడి కరీంనగర్లో జగిత్యాల, సిరిసిల్ల, వేములవాడ, పెద్దపల్లి, కరీంనగర్ మార్కెట్ యార్డులకు ఒక్కోటి చొప్పున వచ్చింది. ఉమ్మడి మెదక్, నిజామాబాద్, వరంగల్, నల్గొండ జిల్లాలకు నాలుగు చొప్పున పంపిణీ చేశారు. చాలాస్థలాల్లో కవర్లతో కప్పి ఉంచారు, కొన్ని చోట్ల మాత్రమే రైతులకు నమూనాగా పనితీరును చూపించారు. ఈ యంత్రాలు ఉచితంగా సరఫరా చేసిన విషయం రైతులలో చాలా మందికి తెలియదు.
