నాడు ఆయన వేసిన అడుగు..నేడు మన సామాజిక పురోగతి! సంస్కరణల సూర్యుడు మహాత్మా ఫులే !

మహాత్మా జ్యోతిరావు ఫులే కేవలం ఒక చారిత్రక జ్ఞాపకం మాత్రమే కాదు, నేటి తరానికి దిశానిర్దేశం చేసే ఒక గొప్ప మార్గదర్శి. ఈ రోజు ఆయన ద్విశతాబ్ది ఉత్సవాలు ప్రారంభమవుతున్న వేళ, ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ ఆయన సేవలను కొనియాడుతూ సామాజిక మార్పు కోసం ఆయన చేసిన కృషిని గుర్తుచేసుకున్నారు. 1827లో మహారాష్ట్రలో ఒక నిరుపేద కుటుంబంలో జన్మించిన ఫులే, ఎదురైన కష్టాలకు తలవంచకుండా విజ్ఞాన సముపార్జనే లక్ష్యంగా సాగారు. ప్రతి ప్రశ్న జ్ఞానానికి పునాది అని నమ్మిన ఆయన, సమాజంలో అణగారిన వర్గాలకు, మహిళలకు విద్యను అందించడం ద్వారానే నిజమైన స్వాతంత్య్రం సిద్ధిస్తుందని విశ్వసించారు. ఆ రోజుల్లోనే బాలికల కోసం పాఠశాలలు స్థాపించి విద్యా విప్లవానికి నాంది పలికారు.

సమాజంలో ప్రతి ఒక్కరికీ సమాన గౌరవం, న్యాయం దక్కాలనే ఉద్దేశంతో ఆయన స్థాపించిన ‘సత్యశోధక్ సమాజ్’ ఆధునిక భారత చరిత్రలో ఒక మైలురాయిగా నిలిచింది. ఇది కేవలం ఒక సంస్థ కాదు, సామాజిక న్యాయం కోసం గళమెత్తిన ఒక ఉద్యమం. వ్యక్తిగత జీవితంలో ఎన్ని అనారోగ్య సమస్యలు ఎదురైనా, తన లక్ష్యం నుంచి ఆయన పక్కకు తప్పుకోలేదు. ఆయన చివరి శ్వాస వరకు సమాజ శ్రేయస్సు కోసమే శ్రమించారు. ఈ ప్రయాణంలో ఆయన అర్ధాంగి సావిత్రీబాయి ఫులే పాత్ర మరువలేనిది. దేశంలోనే తొలి మహిళా ఉపాధ్యాయురాలిగా ఆమె మహిళా సాధికారతకు బాటలు వేశారు. చివరికి ప్లేగు వ్యాధిగ్రస్తులకు సేవ చేస్తూ తన ప్రాణాలను సైతం పణంగా పెట్టిన ఆమె త్యాగం వెలకట్టలేనిది.

మహాత్మా ఫులే ఆశయాలు నేటికీ కోట్లాది మందిలో ఆశావహ దృక్పథాన్ని నింపుతున్నాయి. అన్యాయాన్ని ఎదిరించడం, వివక్ష లేని సమాజాన్ని నిర్మించడం వంటి ఆయన సిద్ధాంతాలు కాలాతీతమైనవి. అందుకే ఆయన చూపిన వెలుగుబాటలో పయనిస్తూ, బలహీన వర్గాల అభ్యున్నతికి ప్రతి ఒక్కరూ పునరంకితం కావడమే ఆ మహనీయుడికి మనం అర్పించే నిజమైన నివాళి. ఫులే గతించిన కాలానికి చెందిన వ్యక్తి కాదు, రేపటి ఉజ్వల భవిష్యత్తుకు స్ఫూర్తినిచ్చే నిత్య చైతన్యం.