డిజిటల్‌ ప్రపంచంలో మనిషి.. రోజులో గంటలకొద్దీ ఆన్‌లైన్‌లోనే!

స్మార్ట్‌ఫోన్‌, సోషల్‌ మీడియా వినియోగం ప్రపంచవ్యాప్తంగా వేగంగా పెరుగుతోంది. ప్రస్తుతం ప్రపంచంలో 5.24 నుంచి 5.66 బిలియన్ల మంది సోషల్‌ మీడియాను ఉపయోగిస్తున్నట్లు గణాంకాలు చెబుతున్నాయి. అంటే ప్రపంచ జనాభాలో దాదాపు 63 నుంచి 69 శాతం మంది సోషల్‌ మీడియాతో అనుసంధానమై ఉన్నారు.

షార్ట్‌ వీడియోలు, రీల్స్‌, షార్ట్స్‌ వంటి కంటెంట్‌కు ఆదరణ పెరగడంతో వినియోగదారులు సోషల్‌ మీడియాలో ఎక్కువ సమయం గడుపుతున్నారు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఒక వ్యక్తి రోజుకు సగటున 2 గంటల 23 నిమిషాలు సోషల్‌ మీడియాకు కేటాయిస్తున్నారు. వాట్సప్‌, యూట్యూబ్‌, ఇన్‌స్టాగ్రామ్‌, ఫేస్‌బుక్‌ వంటి వేదికలు ఎక్కువగా వినియోగంలో ఉన్నాయి.

భారత్‌లోనూ డిజిటల్‌ వినియోగం గణనీయంగా పెరిగింది. ఒక్కో వయోజనుడు రోజుకు సగటున 7 గంటల 30 నిమిషాల వరకు స్క్రీన్‌లపై సమయం గడుపుతున్నట్లు అధ్యయనాలు పేర్కొంటున్నాయి. భారతీయులు రోజుకు సుమారు 2 గంటల 28 నిమిషాలు సోషల్‌ మీడియా కోసం వెచ్చిస్తున్నారు. టైర్‌-2 నగరాల్లోనూ డిజిటల్‌ మాధ్యమాల వినియోగం వేగంగా విస్తరిస్తోంది.

13 నుంచి 24 ఏళ్ల వయసు వారు ఇన్‌స్టాగ్రామ్‌, యూట్యూబ్‌, టిక్‌టాక్‌, స్నాప్‌చాట్‌ వంటి వేదికలకు ఎక్కువగా ఆకర్షితులవుతున్నారు. సమాచారం కోసం గూగుల్‌తో పాటు సోషల్‌ మీడియా వేదికలను శోధనా సాధనాలుగా ఉపయోగించే ధోరణి కూడా పెరుగుతోంది. 25 నుంచి 34 ఏళ్ల వారు సోషల్‌ మీడియాను షాపింగ్‌, ఉద్యోగాలు, కెరీర్‌, నెట్‌వర్కింగ్‌ కోసం విస్తృతంగా వినియోగిస్తున్నారు.

అయితే పెరుగుతున్న డిజిటల్‌ వినియోగంతో కొన్ని ప్రతికూల ప్రభావాలు కూడా కనిపిస్తున్నాయి. అధిక స్క్రీన్‌ టైమ్‌, నిరంతర స్క్రోలింగ్‌ కారణంగా నిద్ర తగ్గడం, అలసట, ఏకాగ్రత లోపం, మానసిక ఒత్తిడి వంటి సమస్యలు ఎదురయ్యే అవకాశం ఉంది. ముఖ్యంగా యువతలో డిజిటల్‌ వ్యసనం ఆందోళన కలిగించే అంశంగా మారుతోంది.

అందుకే డిజిటల్‌ మాధ్యమాలను పూర్తిగా దూరం చేయడం కాకుండా.. అవసరానికి అనుగుణంగా, సమయ పరిమితితో, బాధ్యతాయుతంగా ఉపయోగించడం అవసరం.