చుక్క నీరూ వృథా చేయొద్దు!

ఎల్‌నినో ప్రభావంతో వర్షాభావ పరిస్థితులు తీవ్రతరం అవుతున్న నేపథ్యంలో రాష్ట్ర ప్రభుత్వం తాగునీటి అవసరాలపై ప్రత్యేక దృష్టి సారిస్తోంది. ప్రస్తుతం జలాశయాల్లో ఉన్న నీటి నిల్వలను రాబోయే వేసవి వరకు కాపాడుకోవడమే లక్ష్యంగా జలవనరుల శాఖ ప్రణాళికలు రూపొందిస్తోంది. 2027 జూన్‌ నెలాఖరు వరకు ప్రతి జలాశయం పరిధిలో తాగునీటికి అవసరమైన నీటిని ముందుగానే లెక్కించి, అందుకు అనుగుణంగా వినియోగాన్ని నియంత్రించాలని భావిస్తోంది.

వర్షపాతం లోటు కొనసాగితే సాగునీటి అవసరాలకు నీటిని విడుదల చేయడం మరింత కష్టతరమయ్యే అవకాశం ఉంది. ఇప్పటికే పలు ప్రాంతాల్లో భూగర్భ జలాలు తగ్గిపోవడంతో రైతులు ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటున్నారు. బావులు, బోర్లలో నీటి లభ్యత తగ్గుతున్న నేపథ్యంలో తాగునీటి వనరులను కాపాడుకోవాల్సిన అవసరం మరింత పెరిగింది.

కృష్ణా పరివాహకంలోని ఎగువ జలాశయాలకు సాధారణం కంటే తక్కువ ప్రవాహాలు వస్తాయని అంచనా వేస్తున్నారు. దీనివల్ల శ్రీశైలం, తుంగభద్ర, జూరాల తదితర జలాశయాలపై ఒత్తిడి పెరగనుంది. ఈ పరిస్థితుల్లో అందుబాటులో ఉన్న నీటిని సాగు, తాగునీటి అవసరాల మధ్య సమతుల్యంగా వినియోగించడం ప్రభుత్వానికి సవాలుగా మారింది.

గోదావరి పరివాహకంలోనూ ఈసారి సాధారణ స్థాయిలో ప్రవాహాలు ఉండకపోవచ్చని అంచనాలు ఉన్నాయి. అందుబాటులోకి వచ్చే నీటిని పట్టిసీమ, పురుషోత్తపట్నం, పుష్కర వంటి ఎత్తిపోతల పథకాల ద్వారా అవసరమైన ప్రాంతాలకు తరలించే అంశాన్ని ప్రభుత్వం పరిశీలిస్తోంది. ముఖ్యంగా పోలవరం ఎడమ కాలువ ద్వారా చెరువులు, జలాశయాలను వీలైనంత మేర నింపి భవిష్యత్‌ అవసరాలకు నీటిని అందుబాటులో ఉంచాలని భావిస్తోంది.

రాయలసీమ ప్రాంతంలో తుంగభద్ర జలాల వినియోగంపై ప్రత్యేక అప్రమత్తత అవసరమని ప్రభుత్వం స్పష్టం చేస్తోంది. ఇప్పటికే సాగు చేసిన ఆరుతడి పంటలకు అవసరమైన మేరకు మాత్రమే నీటిని అందించి, కొత్తగా నీటి ఆధారిత పంటల సాగును నియంత్రించాలని అధికారులు భావిస్తున్నారు. కాలువల వద్ద నీటి వినియోగాన్ని కట్టుదిట్టంగా పర్యవేక్షించేందుకు చర్యలు తీసుకోనున్నారు.

మరోవైపు కృష్ణా నదిపై ఉన్న ఉమ్మడి జలాశయాల నుంచి ప్రస్తుత నీటి సంవత్సరంలో తాగునీటి అవసరాలకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలని ఏపీ ప్రతిపాదించింది. అక్టోబరు నెలాఖరు వరకు అవసరమైన తాగునీటి వాటాను భద్రపరచుకోవాలని కోరుతోంది. రాయలసీమతో పాటు కృష్ణా డెల్టా ప్రాంతాల తాగునీటి అవసరాలను దృష్టిలో పెట్టుకుని నీటి కేటాయింపులు చేపట్టాలని సూచిస్తోంది.

వచ్చే నెలల్లో వర్షాలు ఆశించిన స్థాయిలో కురవకపోతే పరిస్థితి మరింత తీవ్రం కావచ్చని అధికారులు అంచనా వేస్తున్నారు. అందుకే ఇప్పటి నుంచే నీటి వినియోగంపై నియంత్రణ, ప్రత్యామ్నాయ వనరుల గుర్తింపు, చెరువులు–జలాశయాల్లో నిల్వల పరిరక్షణ, తాగునీటి సరఫరా ప్రణాళికలను సిద్ధం చేస్తున్నారు.

ఎల్‌నినో ప్రభావంతో పొలాల్లో నీటి లభ్యత తగ్గిపోవడంతో రైతులు ఉన్న కొద్దిపాటి నీటినే పొదుపుగా వినియోగిస్తున్నారు. బావులు అడుగంటిపోవడంతో బోర్ల నుంచి అరకొరగా వచ్చే నీటిని బావుల్లోకి మళ్లించి పంటలను కాపాడుకునే పరిస్థితులు కనిపిస్తున్నాయి. రాబోయే రోజుల్లో వర్షాలు కురిస్తే కొంత ఉపశమనం లభించే అవకాశం ఉన్నప్పటికీ, అప్పటి వరకు నీటి ప్రతి చుక్కను జాగ్రత్తగా వినియోగించాల్సిన పరిస్థితి నెలకొంది.