హనుమాన్ ప్రాజెక్ట్‌తో మానవ–వన్యప్రాణి సంఘర్షణకు చెక్

రాష్ట్రంలో మానవ–వన్యప్రాణి సంఘర్షణలు పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో ప్రభుత్వం సమగ్ర కార్యాచరణతో ‘హనుమాన్’ ప్రాజెక్ట్‌ను ప్రారంభించింది. వన్యప్రాణుల సంరక్షణతో పాటు ప్రజల ప్రాణాలు, ఆస్తులు, పంటలను రక్షించడం ఈ ప్రాజెక్ట్ ప్రధాన లక్ష్యం. అటవీ సరిహద్దు గ్రామాల్లో ఏనుగులు, చిరుతలు, అడవి పందులు వంటి జంతువుల కదలికల వల్ల కలిగే నష్టాన్ని తగ్గించేందుకు తక్షణ స్పందన వ్యవస్థను అమలు చేస్తున్నారు.

తక్షణ స్పందన – ఉపశమన చర్యలు

ఏదైనా సంఘటన చోటు చేసుకున్న వెంటనే స్పందించేలా ప్రత్యేక ర్యాపిడ్ రెస్పాన్స్ బృందాలను సిద్ధం చేశారు. సంఘటన స్థలానికి వేగంగా చేరుకొని ప్రజలను సురక్షిత ప్రాంతాలకు తరలించడం, గాయపడిన వన్యప్రాణులకు చికిత్స అందించడం, నష్టం అంచనా వేయడం వంటి చర్యలు చేపడతారు. పరిహారం చెల్లింపును కూడా వేగవంతం చేసే విధంగా వ్యవస్థను రూపకల్పన చేశారు.

గ్రామీణ జీవనోపాధి రక్షణ

అటవీ సరిహద్దు గ్రామాల్లో రైతుల పంటలు, పశుసంపదకు రక్షణ కల్పించడం ఈ ప్రాజెక్ట్ కీలక భాగం. గ్రామ స్థాయిలో ‘వజ్ర’ బృందాలు పాములు, ఇతర వన్యజీవులను సురక్షితంగా తరలించే విధంగా శిక్షణ పొందాయి. దీంతో చిన్న సంఘటనలే పెద్ద ప్రమాదాలుగా మారకుండా నివారించవచ్చు.

కుంకీ ఆపరేషన్లు

ఏనుగుల సమస్య తీవ్రంగా ఉన్న జిల్లాల్లో కుంకీ ఆపరేషన్ల ద్వారా సమస్యను నియంత్రిస్తున్నారు. అడవుల నుంచి బయటకు వచ్చే ఏనుగులను తిరిగి అటవీ ప్రాంతాలకు మళ్లించే చర్యలు విజయవంతమవుతున్నాయి. దీంతో ప్రజల్లో భయం తగ్గుతోంది.

ఆధునిక సాంకేతికత వినియోగం

వన్యప్రాణుల కదలికలను పర్యవేక్షించేందుకు ఏఐ ఆధారిత వ్యవస్థ, జీపీఎస్ ట్రాకింగ్, డిజిటల్ యాప్‌లను ప్రవేశపెట్టారు. ముందస్తు హెచ్చరికల ద్వారా గ్రామాలకు సమాచారం అందించి ప్రమాదాలను తగ్గించాలనే లక్ష్యంతో ఈ సాంకేతికతను ఉపయోగిస్తున్నారు.

శాఖల సమన్వయం

అటవీశాఖతో పాటు వ్యవసాయ, పంచాయతీరాజ్, రెవెన్యూ, పోలీస్ శాఖలు కలిసి పనిచేస్తున్నాయి. ప్రభుత్వ–స్వచ్ఛంద సంస్థల భాగస్వామ్యంతో వన్యప్రాణి సంరక్షణను మరింత బలోపేతం చేస్తున్నారు.

మొత్తంగా హనుమాన్ ప్రాజెక్ట్ మానవ–ప్రకృతి సమతుల్యతను కాపాడుతూ, సహజీవనాన్ని ప్రోత్సహించే దిశగా ఒక సమగ్ర చర్యగా నిలుస్తోంది. రాష్ట్రాన్ని మోడల్‌గా నిలబెట్టే లక్ష్యంతో ప్రభుత్వం ఈ ప్రాజెక్ట్‌ను ముందుకు తీసుకెళ్తోంది.