ఆదియోగి పతంజలి మహర్షి చరిత్ర: యోగ పితామహుడి జీవిత విశేషాలు మరియు బోధనలు

పవిత్ర భారత భూమిలో ఎందరో మహర్షులు, ఋషులు జన్మించి ఈ భూమికి మరింత పవిత్రతను చేకూర్చారు. శ్రీమహావిష్ణువు అవతారం స్వీకరించిన ప్రతి సారి ఆయన వెంట ఆదిశేషుడు కూడా భూమిపై అవతరించాడని పురాణాలు చెబుతాయి. త్రేతాయుగంలో లక్ష్మణునిగా, ద్వాపరయుగంలో బలరామునిగా అవతరించిన ఆదిశేషుడు, కలియుగంలో ఆదియోగి పతంజలిగా అవతరించాడని పురాణేతిహాసాలు పేర్కొంటున్నాయి. పతంజలి మహర్షి రచించి గ్రంథస్థం చేసిన యోగసూత్రాలు భగవద్గీతతో సమానమైన ఖ్యాతిని పొందాయి. జూన్ 21 ప్రపంచ యోగా దినోత్సవం సందర్భంగా యోగా పితామహుడైన పతంజలి మహర్షిని ఈ కథనంలో స్మరించుకుంటారు.

ఎవరీ పతంజలి?

పతంజలి మహర్షికి సంబంధించిన ఒక పౌరాణిక గాథ ప్రకారం, కాశ్మీరం ప్రాంతంలో గోవర్ధన అనే గ్రామం ఉండేది. అక్కడ గోణిక అనే శివభక్తురాలు శివునే తన భర్తగా భావించి జీవించేది. ఒకరోజు ఆమె సరస్సులో నిలబడి సూర్యునికి అంజలి ఘటిస్తూ తనకు సద్గుణవంతుడైన పుత్రుని ప్రసాదించమని ప్రార్థించింది.

జలంలో ప్రవేశించిన ఆదిశేషుని అంశ

సూర్యభగవానుని సంకల్పంతో వైకుంఠం నుంచి ఆదిశేషుని అంశ ఆ సరస్సు జలంలో ప్రవేశించిందని చెబుతారు. అప్పుడు యోగి రూపంలో ఉన్న బాలుడు గోణిక ముందుకు ప్రత్యక్షమయ్యాడు. దివ్యదృష్టితో గోణిక ఆ బాలుడి దివ్యత్వాన్ని గుర్తించింది. అతనిని ప్రేమతో పెంచింది.

పతంజలి పేరు ఎలా వచ్చింది?

ఆదిశేషుని అంశతో జన్మించిన ఆ బాలుడు ఎల్లప్పుడూ అంజలి ఘటిస్తూ ఉండేవాడు. అందువల్ల అతనికి “పతంజలి” అనే పేరు వచ్చింది. తరువాత ఆయన తల్లి ఆదేశం మేరకు దక్షిణ భారతానికి వెళ్లి తపస్సు చేశాడు.

పతంజలి మహర్షి స్వరూపం

పతంజలి మహర్షి రూపం సాధారణ మానవ రూపానికి భిన్నంగా ఉంటుంది అని పురాణ వర్ణనలు చెబుతాయి. ఆయన శరీరం సర్పాకారంగా ఉండేదని చెప్పబడుతుంది.

తపస్సు మరియు ఈశ్వర దర్శనం

తీవ్ర తపస్సు ద్వారా పతంజలి మహర్షి పరమేశ్వరుని అనుగ్రహం పొందాడు. ఆయనకు ఈశ్వరుని విశ్వరూప దర్శనం కావాలనే కోరిక కలిగింది. ఆ కోరిక మేరకు చిదంబరంలో నటరాజ స్వామి తాండవాన్ని దర్శించి ధన్యుడయ్యాడు.

యోగశాస్త్ర పునాది

భారతదేశంలో యోగవిద్య వేదకాలం నుంచే ఉంది. కానీ పతంజలి మహర్షి యోగసూత్రాల రూపంలో దాన్ని క్రమబద్ధీకరించాడు. అందుకే ఆయనను యోగా పితామహుడిగా పిలుస్తారు. సుమారు 200 యోగసూత్రాలు, అనేక యోగ నియమాలను ఆయన గ్రంథస్థం చేశాడు.

అష్టాంగ యోగం

పతంజలి యోగసూత్రాల ప్రకారం యోగం ఎనిమిది అంగాలుగా విభజించబడింది:
అహింస, సత్యం, అస్తేయం, బ్రహ్మచర్యం, అపరిగ్రహం, శౌచం, సంతుష్టి, తపస్సు, స్వాధ్యాయం, ఈశ్వర ప్రణిధానం.

మానవ జీవనానికి బోధనలు

కోరికలు, అహంకారం విడిచి జీవించడమే నిజమైన యోగమని పతంజలి బోధించాడు. ధనం, పదవి కంటే ఆత్మశాంతి ముఖ్యమని ఆయన పేర్కొన్నారు. పంచుకోవడంలోనే నిజమైన ఆనందం ఉందని ఆయన చెప్పారు.

ముగింపు

పతంజలి మహర్షి యోగశాస్త్రం ద్వారా మనస్సు, శరీరం, ఆత్మలను సమతుల్యం చేసే మార్గాన్ని చూపారు. ఆయన బోధనలు నేటికీ ప్రపంచానికి మార్గదర్శకంగా నిలుస్తున్నాయి. యోగ సాధన ద్వారా ఆరోగ్యవంతమైన జీవితం గడపాలని ఆయన సందేశం మనందరికీ ప్రేరణగా నిలుస్తుంది.

యోగం చేద్దాం, ఆరోగ్యంగా ఉందాం.