పంచాయతీలకు ఆర్థిక కష్టాలు

గ్రామ పంచాయతీలు ప్రస్తుతం తీవ్రమైన ఆర్థిక ఒత్తిడిని ఎదుర్కొంటున్నాయి. ఆదాయ వనరులు అంతంతమాత్రంగా ఉండటంతో చిన్న పంచాయతీల్లో పరిపాలన వ్యవస్థ కూడా సవాళ్లను ఎదుర్కొంటోంది. అనేక చోట్ల పొరుగు సేవల సిబ్బందికి రెండు నుంచి మూడు నెలలుగా జీతాలు అందకపోవడం పరిస్థితిని మరింత క్లిష్టతరం చేసింది.

15వ ఆర్థిక సంఘం నిధుల విడుదలలో జాప్యం కారణంగా పంచాయతీల్లో అభివృద్ధి పనులు నిలిచిపోయాయి. అత్యవసర పనులు చేయాల్సిన పరిస్థితుల్లో కార్యదర్శులు తగిన నిధులు లేక ఇబ్బందులు పడుతున్నారు. రాష్ట్రంలోని 13,351 గ్రామ పంచాయతీల్లో సుమారు 70 శాతానికి పైగా పంచాయతీలకు ఆదాయం చాలా తక్కువగా ఉన్నట్లు తెలుస్తోంది. ఆస్తి పన్ను ఆదాయం కూడా ఏడాదికి రూ.3 లక్షలలోపు ఉన్న పంచాయతీలు అధికంగా ఉన్నాయి.

కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రతి ఏడాది విడుదల చేసే ఆర్థిక సంఘం నిధులు గ్రామీణ ప్రాంతాలకు పెద్ద ఊరటగా ఉంటాయి. ముఖ్యంగా తాగునీటి సరఫరా, పారిశుద్ధ్యం, వీధి దీపాల నిర్వహణ వంటి ప్రాథమిక సేవలకు ఈ నిధులు కీలకం. అయితే 2025–26 ఆర్థిక సంవత్సరానికి సంబంధించిన రూ.1,015 కోట్ల నిధులు ఇంకా విడుదల కాకపోవడంతో పంచాయతీలు ఎదురుచూస్తున్నాయి.

ఇంకా పెండింగ్‌లో ఉన్న పనుల బిల్లులు కూడా పెద్ద సమస్యగా మారాయి. ఆర్థిక సంఘం నిధులతో చేపట్టిన అభివృద్ధి పనులకు సంబంధించిన రూ.400 కోట్లకుపైగా బిల్లులు చెల్లింపులు కాకుండా నిలిచిపోయాయి. ఒక్కో పంచాయతీకి సగటున రూ.3 లక్షల వరకు బకాయిలు ఉన్నట్లు సమాచారం. దీంతో గుత్తేదారులు కొత్త పనులు చేపట్టేందుకు ముందుకు రావడం లేదు. కొన్ని చోట్ల అధికారులు సొంత డబ్బులతో పనులు కొనసాగిస్తున్న పరిస్థితి కూడా ఉంది.

గ్రామ పంచాయతీల్లో నిర్వహణ ఖర్చులు కూడా క్రమంగా పెరుగుతున్నాయి. ఘన వ్యర్థాల నిర్వహణ కోసం నియమించిన గ్రీన్ అంబాసిడర్లు, షెడ్ మిత్రలకు నెలకు వేతనాలు చెల్లించాల్సి వస్తోంది. తాగునీటి సరఫరా నిర్వహణ, పంపు ఆపరేటర్ల జీతాలు, పైపుల మరమ్మతులు వంటి ఖర్చులు కూడా పెరిగాయి. అనేక పంచాయతీల్లో ఫిల్టర్ బెడ్లు మరమ్మతులు లేక పాడైపోతున్నాయి.

వీధి దీపాల నిర్వహణ కూడా మరో భారంగా మారింది. ఒక ఎల్‌ఈడీ మరమ్మతుకే కనీసం రూ.400 ఖర్చు అవుతోంది. వర్షాలు, గాలుల కారణంగా తరచుగా లైట్లు దెబ్బతింటున్నాయి. గతంలో ఈ నిర్వహణ బాధ్యతలు కేంద్ర ఇంధన సామర్థ్య సేవల సంస్థ చూసినప్పటికీ, ప్రస్తుతం పంచాయతీలే ఈ భారం మోయాల్సి వస్తోంది. దీంతో చిన్న పంచాయతీల ఆర్థిక పరిస్థితి మరింత దెబ్బతింటోంది.