భేతాళుడి చిక్కు ప్రశ్నకు విక్రమార్కుడి తీర్పు

విక్రమార్క మహారాజు భేతాళుడి శవాన్ని తన భుజాలపై మోసుకుంటూ మౌనంగా అడవిలో నడుస్తున్నాడు. రాజు ప్రయాణంలో అలసిపోకుండా ఉండేందుకు భేతాళుడు మరో ఆసక్తికరమైన కథను చెప్పడం ప్రారంభించాడు.

ముగ్గురు వర్తకులు – ఒక ధర్మసందేహం

పూర్వకాలంలో అవంతి నగరంలో విజయీడు, సూరప్ప, వరదరాజు అనే ముగ్గురు ప్రాణస్నేహితులు ఉండేవారు. ముగ్గురూ కలిసి వ్యాపారం చేసేవారు. ఒకసారి వ్యాపార నిమిత్తం సుదూర ప్రాంతాలకు వెళ్లి పెద్ద మొత్తంలో ధనం సంపాదించారు. తిరుగు ప్రయాణంలో ఆ ధనమంతా ఒకే సంచిలో పెట్టుకుని స్వగ్రామానికి బయలుదేరారు.

అలా ప్రయాణిస్తూ వారు ఒక దట్టమైన అడవికి చేరుకున్నారు. అప్పటికే చీకటి పడింది. ఆ అడవిలో దొంగల బెడద ఎక్కువగా ఉండటంతో రాత్రిపూట ప్రయాణించడం ప్రమాదకరమని భావించారు. దీంతో ఒక చెట్టు కింద ఆగి రాత్రంతా అక్కడే ఉండాలని నిర్ణయించుకున్నారు.

అయితే ముగ్గురూ ఒకేసారి నిద్రపోతే దొంగలు వచ్చి తమ ధనాన్ని దోచుకునే ప్రమాదం ఉందని ఆలోచించారు. అందుకే రాత్రిని మూడు భాగాలుగా విభజించుకుని, ఒక్కొక్కరు ఒక్కో జాము మెలకువగా ఉండి ధనానికి కాపలా కాయాలని నిర్ణయించుకున్నారు.

మొదటి జాము – విజయీడు దురాశ

మొదటి జాములో విజయీడు కాపలా కాయసాగాడు. మిగిలిన ఇద్దరు స్నేహితులు గాఢ నిద్రలో ఉన్నారు. ధనసంచి తన పక్కనే ఉండటంతో దానిని తెరిచి చూడాలనే ఆలోచన అతనికి వచ్చింది.సంచి తెరిచి చూడగానే బంగారు నాణేలు మెరుస్తూ కనిపించాయి. వాటిని చూసిన విజయీడులో దురాశ మొదలైంది. ఎవరూ చూడటం లేదని నిర్ధారించుకుని, కొన్ని బంగారు నాణేలను తన జేబులో వేసుకున్నాడు. ఆ తర్వాత ఏమీ జరగనట్లుగా సూరప్పను నిద్రలేపి, తాను పడుకున్నాడు.

రెండో జాము – సూరప్ప కూడా అదే దారిలో

సూరప్ప తన వంతు కాపలాకు లేచాడు. కొంతసేపటి తర్వాత అతనికి కూడా ధనసంచిని చూడాలనే కోరిక కలిగింది. సంచిని తెరిచి చూడగా బంగారు నాణేలు కనిపించాయి. వాటిని చూసిన అతనిలోనూ ఆశ పెరిగింది.విజయీడు ఇప్పటికే కొన్ని నాణేలు తీసుకున్న విషయం సూరప్పకు తెలియదు. అయినప్పటికీ అతను కూడా దురాశకు లోనై, కొన్ని నాణేలను తన దగ్గర దాచుకున్నాడు. అనంతరం వరదరాజును నిద్రలేపి తాను విశ్రాంతి తీసుకున్నాడు.

మూడో జాము – వరదరాజు అనుమానం

ఇక మూడో జాములో వరదరాజు కాపలాకు వచ్చాడు. కొంతసేపటి తర్వాత అతని దృష్టి ధనసంచిపై పడింది. ఎవరో దొంగతనం చేశారేమోనన్న అనుమానంతో సంచిని తెరిచి నాణేలను లెక్కించాడు.

నాణేలు తక్కువగా ఉన్నట్లు అతనికి అనిపించింది. తన ఇద్దరు స్నేహితులపై అనుమానం కూడా కలిగింది. అయితే స్నేహితులను నేరుగా ప్రశ్నించడం ఇష్టం లేక, విషయం తెలిసినా మౌనంగా ఉండిపోయాడు.

మరుసటి ఉదయం ముగ్గురూ కలిసి ప్రయాణం కొనసాగించి స్వగ్రామానికి చేరుకున్నారు. అక్కడ ధనాన్ని పంచుకోవడానికి సంచిని తెరిచి లెక్కించగా, వారు ఊహించిన దానికంటే నాణేలు చాలా తక్కువగా ఉన్నట్లు తేలింది.అప్పుడు భేతాళుడు విక్రమార్కుడిని ప్రశ్నించాడు:

“రాజా! ఈ ముగ్గురిలో అసలు అతి పెద్ద పాపి ఎవరు? మొదటగా దొంగతనం చేసిన విజయీడా? అతడిని చూసి దురాశకు లోనైన సూరప్పా? లేక తన స్నేహితులు తప్పు చేశారని అనుమానం వచ్చినా, నిజం తెలిసీ మౌనంగా ఉన్న వరదరాజా?”విక్రమార్కుడు ఏమాత్రం ఆలస్యం చేయకుండా సమాధానమిచ్చాడు.

“భేతాళా! ఈ ముగ్గురిలో వరదరాజే అతి పెద్ద దోషి.”అని చెప్పి తన తీర్పును వివరించాడు.

విజయీడు మొదటగా తప్పు చేశాడు. అతను దురాశకు లోనై తన స్నేహితుల ధనాన్ని దొంగిలించాడు. సూరప్ప కూడా విజయీడిని అనుసరించి అదే తప్పు చేశాడు. ఇద్దరూ లోభానికి లోనై నేరం చేశారు.

కానీ వరదరాజు విషయంలో పరిస్థితి భిన్నం. అతనికి ధనం తగ్గిందని అనుమానం వచ్చింది. తన స్నేహితులు తప్పు చేసి ఉండవచ్చని తెలిసింది. అయినప్పటికీ వారిని ప్రశ్నించలేదు. నిజాన్ని బయటపెట్టి తప్పును సరిదిద్దే ప్రయత్నం చేయలేదు. తెలిసిన తప్పును మౌనంగా అంగీకరించాడు.తప్పు జరుగుతుందని తెలిసి కూడా దాన్ని అడ్డుకోకుండా మౌనంగా ఉండటం కూడా ఒక రకమైన తప్పేనని విక్రమార్కుడు తీర్పు చెప్పాడు.

విక్రమార్కుడి సమాధానంతో భేతాళుడు సంతృప్తి చెందాడు. అయితే రాజు మౌనం భంగం కావడంతో భేతాళుడు మళ్లీ తన మాయతో చెట్టుపైకి ఎగిరిపోయాడు.