అంతరిక్ష రంగం బాటలో అణు విద్యుదుత్పత్తి

అణు విద్యుదుత్పత్తి రంగంలో ప్రైవేటు సంస్థలకు మరింత విస్తృతంగా అవకాశాలు కల్పించాలని టాటా కన్సల్టింగ్‌ ఇంజినీర్స్‌ (టీసీఈ) సూచించింది. అంతరిక్ష రంగంలో ప్రైవేటు సంస్థలకు అవకాశాలు కల్పించిన తర్వాత ఆ రంగంలో వచ్చిన వేగవంతమైన మార్పులను అణు విద్యుత్‌ రంగంలోనూ తీసుకురావాల్సిన అవసరం ఉందని పేర్కొంది. దేశ అణు కార్యక్రమంతో ఐదు దశాబ్దాలకు పైగా అనుబంధం ఉన్న టీసీఈ.. ఈ మేరకు పలు సూచనలు చేసింది.

అణు ఇంధన విభాగం (డీఏఈ) తన ప్రధాన లక్ష్యమైన జాతీయ వ్యూహాత్మక కార్యక్రమాలపై దృష్టి సారించాలని టీసీఈ ఎండీ, సీఈఓ అమిత్‌ శర్మ అన్నారు. వాణిజ్య విద్యుత్‌ ఉత్పత్తి బాధ్యతలను ప్రైవేటు సంస్థలకు అప్పగించాలని సూచించారు. డీఏఈ విద్యుత్‌ ఉత్పత్తి సంస్థగా కాకుండా దేశ వ్యూహాత్మక అణు కార్యక్రమాలకు కేంద్రంగా కొనసాగాల్సిన అవసరం ఉందన్నారు.

ప్రభుత్వ రంగ అంతరిక్ష సంస్థ ఇస్రో ఆధ్వర్యంలో ఏర్పడిన వ్యవస్థకు ప్రైవేటు రంగాన్ని అనుసంధానించడం వల్ల భారత అంతరిక్ష రంగం వేగంగా అభివృద్ధి చెందిందని అమిత్‌ శర్మ పేర్కొన్నారు. అదే విధానాన్ని అణు విద్యుత్‌ రంగంలోనూ అనుసరించవచ్చన్నారు. అణు విద్యుదుత్పత్తిలో ప్రైవేటు సంస్థలకు పూర్తి స్థాయిలో పనిచేసే అవకాశం కల్పిస్తే పెట్టుబడులు, సాంకేతికత, ఆవిష్కరణలు మరింత పెరుగుతాయని అభిప్రాయపడ్డారు.

‘డీఏఈ జాతీయ వ్యూహాత్మక లక్ష్యాల కోసం ఏర్పాటైందే తప్ప విద్యుత్‌ ఉత్పత్తి చేయడానికి కాదు. అది తన ప్రధాన గుర్తింపును కొనసాగించాలి. అణు విద్యుదుత్పత్తిపై ప్రైవేటు రంగాన్ని పూర్తిగా పనిచేయనివ్వాలి’ అని అమిత్‌ శర్మ పేర్కొన్నారు.

ప్రైవేటు రంగ సంస్థలు తమ అణు సాంకేతిక నమూనాలను అభివృద్ధి చేసుకుని పరీక్షించుకునేందుకు ప్రభుత్వ పరిశోధనా సంస్థల్లోని ప్రయోగశాలలను అందుబాటులోకి తీసుకురావాలని ఆయన సూచించారు. ముఖ్యంగా ముంబయిలోని బాబా అటామిక్‌ రీసెర్చ్‌ సెంటర్‌ (బార్క్‌) వంటి సంస్థల్లో ఉన్న అధునాతన పరిశోధన సదుపాయాలను ప్రైవేటు సంస్థలు వినియోగించుకునేలా వ్యవస్థను రూపొందించాలని అన్నారు.

ఇలాంటి విధానాల వల్ల ప్రభుత్వ మౌలిక సదుపాయాలను సమర్థంగా వినియోగించడంతో పాటు ప్రైవేటు రంగంలో పరిశోధన, అభివృద్ధి కార్యకలాపాలు ఊపందుకునే అవకాశం ఉంటుందని తెలిపారు.

చైనా, అమెరికా, దక్షిణ కొరియా వంటి దేశాలు అణు రంగంలో ప్రభుత్వ, ప్రైవేటు భాగస్వామ్యాన్ని పెంచేందుకు వ్యవస్థాగత కార్యక్రమాలను ఇప్పటికే చేపట్టాయని అమిత్‌ శర్మ పేర్కొన్నారు. భారత్‌ కూడా మారుతున్న ఇంధన అవసరాలకు అనుగుణంగా అణు విద్యుదుత్పత్తి సామర్థ్యాన్ని పెంచుకోవాల్సిన అవసరం ఉందన్నారు.

దేశంలో విద్యుత్‌ డిమాండ్‌ పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో దీర్ఘకాలికంగా అణు విద్యుత్‌ కీలక పాత్ర పోషించే అవకాశం ఉందని, ఈ రంగంలో ప్రైవేటు పెట్టుబడులు పెరిగితే ఉత్పత్తి సామర్థ్యాన్ని వేగంగా విస్తరించేందుకు వీలవుతుందని వివరించారు.

ప్రైవేటు రంగం భాగస్వామ్యం పెరుగుతున్న కొద్దీ అణు విద్యుత్‌ రంగంలో తమ కార్యకలాపాలు కూడా విస్తరిస్తాయని టీసీఈ అంచనా వేస్తోంది. 2030 ఆర్థిక సంవత్సరం ముగిసే నాటికి సంస్థ మొత్తం రూ.3,000 కోట్ల ఆదాయంలో అణు విద్యుత్‌ రంగం వాటా ప్రస్తుత 2 శాతం నుంచి 5–6 శాతానికి చేరుకోవచ్చని భావిస్తోంది. ప్రైవేటు సంస్థలకు మరిన్ని అవకాశాలు లభిస్తే ఈ రంగంలో ఇంజినీరింగ్‌, సాంకేతిక సేవలు, పరిశోధనలకు డిమాండ్‌ పెరిగే అవకాశం ఉందని టీసీఈ పేర్కొంది.